V: 11. Wij - twee vrouwen - hebben een donor gevonden die ons wil helpen met onze kinderwens. Wij willen onze overeenkomst echter goed regelen. Hoe doen we dat?
A: Afspraken met een donor kunnen het gemakkelijkste en duidelijkste geregeld worden via een donorcontract. Op de Kidkids-site staat een voorbeeld-donorcontract (www.kidkids.nl/juridisch/contract.html). Daarmee leg je de afspraken tussen jullie en de donor vast.
V: 12. Wij willen graag binnenkort beginnen met zwanger worden, maar daarvoor moet nog het e.e.a op papier vast te komen liggen zodat het voor het kind, ons en de donor goed is geregeld Hebben jullie nog tips of adviezen?
A: Afspraken tussen moeders en donor kun je het beste vastleggen in een donorcontract. Je kunt het naar believen aanpassen, zodat alle partijen er tevreden mee zijn. Belangrijk is dat iedere betrokkene eerst zijn of haar wensen en ideeën voor zichzelf op papier zet; volg daarbij je hart; wat mensen zeggen, vinden of denken is onbelangrijk; dit gaat om jullie! En als dat allemaal is gebeurd ga je bij elkaar zitten en maakt van het standaardcontract een contract waar iedereen mee kan leven en waaraan iedereen zich ook - nadat de handtekeningen zijn gezet - moet houden.
V: 13. Wij (twee vriendinnen) zijn ons aan het informeren over ouderschap in verband met mogelijke toekomstige kinderen (via bekende donor). Zouden jullie ons meer informatie kunnen geven over "pubers van twee moeders". Wij zouden graag willen weten of pubers van lesbo- of homo-ouders gemiddeld genomen een moeilijkere jeugd (puberteit) hebben dan pubers van hetero-ouders.
A: Het antwoord daarop is een volmondig nee. Onderzoek wijst uit dat kinderen van homoseksuele ouders het meestal juist veel beter doen dan kinderen in een heterorelatie.
Als oorzaken daarvan worden gezien o.a. het feit dat homoseksuele ouders (noodgedwongen) veel bewuster kiezen voor kinderen; dat kinderen van homoseksuele ouders niet worden geconfronteerd met het stereotype man/vrouw/patroon; dat kinderen van homoseksuele ouders vanaf het begin 'weerbaarder' in het leven staan gewoon omdat ze 'anders' zijn doordat hun achtergrond 'anders' is en tenslotte omdat homoseksuele ouders beiden een zeer prominente rol in de opvoeding en verzorging van hun kinderen hebben, hetgeen tot gevolg heeft dat deze kinderen veel meer twee ouders hebben dan de meeste kinderen in de heterorelatie, waar de moeder wel een prominente rol heeft terwijl de vader toch vaak een toeziende rol heeft in de opvoeding en verzorging.
Dat alles neemt echter niet weg dat pubers nu eenmaal pubers zijn, met de normale problemen die pubers eigen zijn en die - of de pubers nu bij hetero- of homo-ouders of bij een alleenstaande ouder opgroeiden - altijd zullen blijven bestaan. Puberale problemen zijn normaal en horen bij de ontwikkeling van een kind op weg naar volwassenheid. Er is geen enkele aanwijzing dat een puber het moeilijker zou krijgen in de puberteit omdat hij/zij bij homoseksuele ouders is opgegroeid.
V: 14. Is er onderzoek gedaan naar de gevolgen van anoniem donorschap bij kinderen?
A: Ja, er zijn diverse onderzoeken bekend. Meeste van die onderzoeken vonden plaats bij echtparen waarvan de man onvruchtbaar was en waar dus uit noodzaak werd gekozen voor KID. De kinderen die daaruit ontstonden groeiden in zijn algemeenheid op zonder te weten dat hun vader niet hun biologische vader was. Kinderen die wél was verteld hoe ze waren ontstaan hadden daar - een enkeling daargelaten - weinig interesse in; zij hadden een vader en dat was de man die hen had gewild en had opgevoed, dus weinig probleem. Incidenteel waren er bij die kinderen wel problemen; vaak hadden die problemen echter ook met andere zaken van doen dan met het feit dat hun vader niet hun biologische vader was. Dit waren kinderen die in de puberteit problemen kregen en die meenden die problemen op het donorschap terug te kunnen/moeten voeren. Er is nooit aangetoond dat deze kinderen geen problemen zouden hebben gekend als hun wettig vader ook hun biologische vader zou zijn geweest. Het aantal kinderen met problemen was echter zo minimaal dat het te verwaarlozen is, terwijl er bovendien nog andere gronden en redenen waren (echtscheiding, drankprobleem, overlijden) waarom problemen ontstonden, zodat niet zonder meer kon worden vastgesteld dat die kinderen door het donorschap problemen hadden.
Daarnaast is er onderzoek gedaan onder een groep BOM-moeder die kinderen via een donor kregen. Het betreft bijna altijd anonieme donoren. Het valt op dat kinderen die alleen bij een moeder opgroeiden en geen tweede ouder hadden iets vaker problemen hadden. In zijn algemeenheid bleek dat jongens meer problemen ontwikkelden dan meisjes, hetgeen mogelijk te wijten is aan een identificatieprobleem bij de jongens. Deze conclusie is wat vaag, omdat in andere onderzoeken is vastgesteld dat jongens die bij twee moeders opgroeien die identificatieproblemen niet, althans niet vaak hebben.
Tenslotte zijn er de homoseksuele ouders die kinderen van een donor kregen. In zijn algemeenheid wijst tot nu toe elk onderzoek uit dat kinderen van homoseksuele ouders in zijn algemeenheid minder problemen hebben dan kinderen van hetero-ouders en het ook beter doen dan vergelijkbare kinderen uit heteromilieus. Oorzaken die zijn gevonden zijn het feit dat bewuster is gekozen voor het kindje, terwijl daarnaast kinderen in homoseksuele gezinnen veel minder worden geconfronteerd met het specifieke rollenpatroon man/vrouw, hetgeen in hun voordeel werkt. Bovendien hebben deze kinderen in zijn algemeenheid altijd twee ouders die volledig voor hen klaar staan; in vergelijkbare heterosituaties is het meestal de moeder die zorgt en de vader die werkt en dan 's avonds misschien nog wel een uurtje tijd heeft; homo-ouders werken vaak beiden part time en zorgen samen.
V: 15. Ik ben een alleenstaande vrouw met een kinderwens. Ik heb een donor gevonden. Wij hebben afgesproken dat hij het kindje zal erkennen. Welke rechten krijgt hij?
A: Als een kind wettig kind is van de moeder en de donor, dus als de donor als 'vader' op de geboorteakte wordt ingeschreven bij geboorte, dan heeft het kind twee wettige ouders. Dat betekent dat de donor geen donor meer is maar vader is geworden. Hij heeft alle rechten en plichten die elke vader heeft. Hij heeft bijvoorbeeld recht op omgang met het kind, ook al zou jij dat als moeder niet willen. Het maakt dan niet uit of jullie ooit afspraken dat hij een andere rol krijgt dan de rol van vader en zelfs een donorcontract is niet meer van belang: door het erkennen van het kindje bij de geboorte is hij vader geworden met alle rechten en plichten die verbonden zijn aan het vaderschap.
De vader krijgt een rol in de verzorging en opvoeding van het kind en kan deze rol afdwingen via de rechtbank, als de moeder niet bereid is om in overleg de rol van de vader in te vullen.
V: 16. Welke rechten heeft een donor?
A: Een donor heeft geen rechten. Hij heeft geen daad verricht die een vaderschap tot gevolg heeft en hij heeft niet de bedoeling gehad vader te worden, maar had de bedoeling de vrouw moeder te maken. Daardoor is hij geen vader. Hij is dezelfde vreemde voor het kind als de buurman, de pastoor en de dokter. Hij heeft niets met het kind te maken en op basis daarvan kan hij geen rechten claimen op omgangsregeling etc.etc.
Hij heeft geen rechten en verplichtingen naar het kind toe.
V: 17. Op jullie site staat helemaal niets over de rechten van een donor. Waarom niet? Ik wil graag donor zijn maar ik weet niet welke rechten ik daardoor krijg.
A: Omdat een donor geen rechten heeft. Wat niet is kunnen wij ook niet omschrijven.
V: 18. Ik heb nogal problemen met de termen vader en donor. Kun je dat nog eens toelichten?
A: Probleem is dat veel mensen de termen vader en donor door elkaar gebruiken en het over 'vader' hebben terwijl ze 'donor' bedoelen, en andersom natuurlijk. Er is een duidelijk, wezenlijk en ook juridisch verschil tussen die zaken. Een donor wordt nooit vader, hoe je het ook draait of keert. Hij doneert zijn sperma en staat daarmee op gelijke hoogte met een donor van bloed, van organen, etc.etc. Hij krijgt daarmee geen band met de vrouw en/of het kind. Zelfs al zou hij na de geboorte van een kind spijt krijgen en vaderlijke gevoelens ontwikkelen voor het kind, dan nog blijft hij donor en heeft hij geen rechten.
Een vader is een man die reeds bij de bevruchting de bedoeling had vader te worden, zelfs als hij zijn sperma daarbij heeft gedoneerd. Of een man die als niet-biologische vader het kindje bij de geboorte erkent. Of een man die een daad heeft verricht waarvan hij kon weten dat die de verwekking van een kind tot gevolg zou kunnen hebben.
Belangrijk is de bedoeling van partijen, meestal vóór de bevruchting. Die is maatgevend. Vandaar dat het erg belangrijk is om afspraken schriftelijk vast te leggen, b.v. in een donorcontract.
V: 19. Wat zijn precies de verschillen tussen een donor en een vader?
A: Er zijn enorme verschillen tussen een donor en een vader.
Een donor is een man die zijn sperma doneert, althans als het een zaaddonor is. Een bloeddonor doneert bloed. Een nierdonor zijn nier. Geen van die donoren heeft iets te zeggen over wat de ontvanger ermee doet. Met dat bloed, of die nier. En als je sperma doneert dan kun je tevoren wat afspraken maken, om je er als man van te overtuigen dat het kindje dat uit je sperma zou kunnen ontstaan in een goed en zorgzaam nest terecht komt, maar daar houdt je zeggenschap gewoon heel simpel mee op. Een zaaddonor heeft geen plichten naar het kind toe en dus ook geen rechten. Een zaaddonor staat in dezelfde betrekking tot het kind als de buurman, de bakker en de dominee. Dus in geen enkele betrekking!
Een vader daarentegen is wettig ouder, met verantwoordelijkheid voor het kind heeft en dus ook andere rechten en plichten naar het kind toe. Die zijn naar ik aanneem bekend.
V: 20. Welke risico's loop ik als ik als donor optreed?
A: Een donor is gewoon een donor, niets meer en niets minder. Hij zal nimmer alimentatie hoeven betalen of een omgangsregeling kunnen afdwingen, gewoon omdat hij geen familierechtelijke betrekking met het kind heeft of krijgt.
Geen dus. Belangrijk is dan wel dat de afspraken tussen partijen goed worden vastgelegd in een donorcontract.
