V: 41. Zowel mijn vriendin als ik hebben een kindje gekregen en wij willen onze kindjes wederzijds adopteren. Onze kindjes hebben de achternaam van hun moeder. Moeten we nu kiezen voor één achternaam voor beide kindjes of mogen ze hun eigen achternaam houden?
A: In de nieuwe adoptiewetgeving, art. 1:5 lid 3 B.W. tweede volzin e.v.staat: "Indien de adoptanten niet met elkaar gehuwd zijn, houdt het kind de geslachtsnaam die het heeft, tenzij de adoptanten ter gelegenheid van de adoptie gezamenlijk verklaren dat het een van hun beider geslachtsnamen zal hebben. Indien een kind door adoptie in familierechtelijke betrekking tot de echtgenoot, geregistreerde partner of andere levensgezel van een ouder komt te staan, houdt het zijn geslachtsnaam, tenzij de ouder en diens echtgenoot, geregistreerde partner of andere levensgezel gezamenlijk verklaren dat het kind de geslachtsnaam zal hebben van de echtgenoot, geregistreerde partner of andere levensgezel, dan wel de geslachtsnaam van die ouder."
Als een kindje geboren wordt in de relatie tussen twee vrouwen staat het kindje niet in familierechtelijke betrekking tot beide vrouwen door geboorte, maar pas later, door adoptie. Als jullie bij de adoptieprocedure niet vragen om de geslachtsnaam van een van jullie kindjes te wijzigen, dan wordt dat ook niet gedaan. Dit betekent dat broertjes, zusjes of broer en zus die dat zijn geworden door adoptie, een andere geslachtsnaam kunnen dragen.
V: 42. Welke advocaat kan ik het beste nemen om een adoptieprocedure te voeren? Hoeveel kost zo'n procedure ongeveer?
A: In principe kan elke advocaat je daarmee helpen; 'specialisten' zijn er niet echt. De adoptieprocedure is redelijk eenvoudig.
Een adoptieprocedure kent geen vaste prijs. Dat wil zeggen dat iedere advocaat daar iets anders voor zal rekenen, afhankelijk van hoeveel tijd hij/zij eraan heeft moeten besteden. Houdt er rekening mee dat het bijwonen van de zitting, inclusief de reistijd, ook door de advocaat in rekening wordt gebracht. Daarnaast is er het vastrecht of griffierecht dat de Rechtbank aan de advocaat in rekening brengt en dat de advocaat aan jullie zal doorberekenen.
Als je geld wilt besparen, kun je het beste het concept-adoptieverzoek (www.kidkids.nl/juridisch/adoptieverzoek.html)van de site halen en invullen. Voeg daarbij de stukken die nodig zijn (ze zijn allemaal vermeld) en je bent al een heel stuk op weg.
Als je vervolgens een afspraak maakt met een advocaat en het schriftelijke stuk aan hem aanreikt, dan kan hij dat zo op zijn eigen papier zetten en indienen bij de rechtbank. Het gesprek dat je met hem hebt kan daardoor heel kort blijven en je kunt duidelijke prijsafspraken maken.
Advocaten rekenen ongeveer € 150/175 per uur, maar werken op verzoek ook voor een 'vast bedrag'. Belangrijk is om tijdens het eerste gesprek een prijsafspraak te maken.
Als jullie gezamenlijk inkomen erg laag is kun je wellicht een toevoeging aanvragen en blijft de rekening van de advocaat beperkt tot een eigen bijdrage, die afhankelijk is van je inkomen, en een deel van het vast recht (griffierecht).
V: 43. Wat gebeurt er eigenlijk als de rechtbank een adoptie heeft uitgesproken?
A: De rechter spreekt de adoptie uit bij vonnis. Van dit vonnis kan 3 maanden na uitspraak hoger beroep worden aangetekend door de betrokken en belanghebbende partijen. Dat zijn de moeders, de donor/vader en b.v. de Raad voor de Kinderbescherming. Als er in die 3 maanden geen hoger beroep is aangetekend, dan moet het vonnis worden ingeschreven in het geboorteregister. Een kind dat geboren wordt krijgt een geboorteakte. Daarop staat wie de moeder en de vader is. Als er geen vader is, staat daarop alleen een moeder. De registers van de burgerlijke stand - geboorteakten, huwelijks- en registerakten, overlijdensakten - zijn maatgevend voor de daadwerkelijke situatie. Als er op een geboorteakte staat dat een kind alleen een moeder heeft, dan is dat zo. Als er een adoptie is uitgesproken, dan wordt van die adoptie aantekening gedaan op de geboorteakte. Vanaf dat moment zijn er twee ouders bekend en heeft het kind officieel twee ouders. Zou die inschrijving niet geschieden, dan heeft het vonnis van de rechtbank geen enkele waarde. Zonder inschrijving is er geen adoptie. Het vonnis is eigenlijk alleen maar te beschouwen als de toestemming aan de ambtenaar van de burgerlijke stand om de adoptie op de geboorteakte bij te schrijven.
Het is overigens zaak zelf waakzaam te blijven waar het op deze inschrijving aankomt. Niet alle advocaten zijn ervan doordrongen dat zij zelf voor die inschrijving moeten zorgdragen. De griffier van de Rechtbank zal na verloop van de hoger beroepstermijn van drie maanden de ambtenaar informeren over het bestaan van het adoptievonnis, maar het is de advocaat die om inschrijving van het vonnis moet vragen. Als er niet binnen één jaar na de uitspraak van het vonnis is ingeschreven, dan wordt het vonnis op zich van onwaarde, hetgeen betekent dat de hele adoptieprocedure over moet en dat de adoptie al die tijd dus niet van kracht is.
V: 44. Wie vraagt eigenlijk de adoptie aan? Mijn vriendin, die de natuurlijke moeder van ons kind is, of ik?
A: De niet-natuurlijke moeder moet adopteren en vraagt dus om de adoptie. De natuurlijke moeder moet verklaren dat zij akkoord gaat met de adoptie.
V: 45. Kunnen we gelijk na de geboorte adopteren?
A: Ja, adoptie kan direct na de geboorte al plaatsvinden, al tenminste aan de andere voorwaarden is voldaan. Zie daarvoor de juridische afdeling van kidkids.
V: 46. Wat is het verschil tussen gezamenlijk gezag en ouderlijk gezag?
A: Gezamenlijk gezag wordt uitgeoefend door een ouder en een niet-ouder. Dus bijvoorbeeld door de moeder en haar partner. Ouderlijk gezag wordt uitgeoefend door ouders. Zodra een kindje is geadopteerd door de partner heeft het twee ouders. Die oefenen dan samen het ouderlijk gezag uit. Er is geen gezamenlijk gezag meer nodig, gewoon omdat er ouderlijk gezag is.
V: 47. Krijgt mijn huwelijkspartner automatisch ouderlijk gezag over ons kindje?
A: Als je getrouwd bent en in die relatie wordt een kindje geboren, dan is de moeder degene die het gezag heeft. De mannelijke huwelijkspartner krijgt automatisch het ouderlijk gezag. De vrouwelijke huwelijkspartner krijgt automatisch samen met moeder het gezamenlijk gezag. Wil zij het ouderlijk gezag krijgen, dan zal zij jullie kindje moeten adopteren.
V: 48. Wij wonen niet samen maar hebben een LAT-relatie. Kan ik toch het kindje van mijn vriendin adopteren?
A: Tuurlijk kun je adopteren als je niet samenwoont! De voorwaarde voor adoptie is dat je aantoont dat je drie jaar of langer samenleeft. Je kunt samenleven en toch ieder je eigen adres hebben. Er staat niet samenWONEN maar samenLEVEN. Jullie zijn geregistreerd partners. Geen idee hoe lang dat al is, maar zodra dat drie jaren is kun je - ondanks verschillende adressen - gewoon adopteren. Als je vóór de registratie een samenlevingsovereenkomst had via een notaris dan is dat voldoende bewijs van de samenleving. En als je dat niet hebt, dan kun je proberen op andere manieren aan te tonen dat jullie voldoen aan de eis van drie jaar samenleving. Dat is overigens erg moeilijk, omdat je dus niet samenwoont. Maar er zijn mogelijkheden. Denk b.v. aan een gezamenlijke bankrekening, die langer dan drie jaren loopt.
Je hoeft voor de adoptie dus niet samen te wonen maar gewoon samen te leven. Als je op verschillende adressen woont heb je iets meer bewijsprobleem, maar het is zeker geen beletsel voor de adoptie.
V: 49. Is het mogelijk dat de donor ons kind erkent en daarbij de voogdij krijgt? Wij willen graag dat hij het kind erkent, maar wij willen ook dat mijn partner ons kind adopteert.
A: Als de donor het kindje erkent heeft jullie kindje twee ouders, namelijk een vader en een moeder. Je partner kan het kindje dan niet meer adopteren. Elk kind kan maar twee wettige ouders hebben; als de donor één van die wettige ouders is en jij de andere, dan is er geen plaats meer voor je partner in dat verhaal. Het feit dat een man het kindje erkent betekent dat er geen sprake meer van adoptie kan zijn, tenzij de man in kwestie later afstand doet van het kind om plaats te maken voor jouw partner. Daarmee maak je je afhankelijk van hem en plaats je hem bovendien in een vervelende positie, waarbij hij officieel afstand moet doen van zijn kind, terwijl hij dat emotioneel waarschijnlijk niet meer kan of wil.
Als jullie hebben afgesproken dat de donor een bepaalde rol in de opvoeding en verzorging van het kindje krijgt, maar dat je partner de wettige ouder wordt door adoptie, dan is het verstandig om het kindje aan te geven met 'vader onbekend'. Jullie - je vriendin en jij - krijgen dan gezamenlijk gezag en je partner kan het kindje terstond adopteren. Daarmee is het kindje wettig kind van jullie beiden en zijn jullie samen de ouders; jullie hebben samen ouderlijk gezag.
Het is geen enkel probleem als de donor daarna als een soort huisvriend, suikeroom, vader-op-afstand of wat dan ook contact met het kindje onderhoudt.
V: 50. Wij - twee vrouwen - hebben een kindje dat uit mijn vriendin is ontstaan en door mij is geadopteerd. Wij hebben besloten uit elkaar te gaan. Ons kind blijft bij mijn vriendin wonen. Moet ik alimentatie betalen voor het kind en mag ik hem nog zien?
A: Ja op beide vragen. Het kindje is door jou geadopteerd en dus heb je recht op een omgangsregeling. Als die niet in onderling overleg kan worden geregeld en wordt nagekomen, dan kun je dat via de rechtbank regelen.
Daarnaast heb jij een alimentatieplicht. Ook die kun je in onderling overleg regelen. Lukt dat niet, dan kun je bemiddeling via een advocaat vragen of naar de rechtbank gaan om die vast te laten stellen. In zijn algemeenheid zijn er richtlijnen voor de hoogte van de bijdrage in de verzorging en opvoeding van de kinderen, afhankelijk van de leeftijd van het kind en de levensstandaard van jullie gezin voordat jullie besloten uit elkaar te gaan. Misschien dat de Rechtswinkel je daarover meer kan vertellen.
